Als executeur draag je een grote verantwoordelijkheid. Je moet niet alleen het overzicht houden over alle bezittingen en schulden van de nalatenschap, maar ook zorgen dat schuldeisers worden voldaan voordat de erfenis aan de erfgenamen wordt afgegeven. Maar wat als je, zonder dat je het wist, een schuld over het hoofd ziet? Kun je dan persoonlijk aansprakelijk worden gesteld?

In een recente uitspraak van het Gerechtshof Amsterdam[1] stond precies deze vraag centraal. Een schuldeiser vond dat de executeur zijn werk onvoldoende zorgvuldig had gedaan. Een schuld van de erflater aan zijn moeder was onvermeld én onbetaald gebleven. De schuldeiser stelde daarom dat de executeur onrechtmatig had gehandeld en wilde hem persoonlijk aansprakelijk houden.

Wat zegt de wet over de taak van de executeur?

Het hof begint met het juridisch kader. In rechtsoverweging 3.4 herhaalt het hof dat een executeur de zorg van een goed executeur moet betrachten. Dat betekent onder meer dat je de schulden van de nalatenschap moet inventariseren en – waar mogelijk – moet voldoen voordat de nalatenschap ter verdeling wordt aangeboden. Deze verplichting volgt uit artikel 4:144 lid 1 BW.

Je moet als executeur dus nauwgezet, zorgvuldig en met inzet te werk gaan. Dat is de lat waarlangs het hof in zijn beoordeling de handelwijze van de executeur legt.

Had de executeur deze schuld moeten kennen?

Het stond vast dat de executeur niet(s) wist van de schuld. De vraag werd daarom: had hij redelijkerwijs wél van de schuld kunnen of moeten weten? Want alleen als de executeur wist, of had moeten weten, dat de schuld bestond, kan hij persoonlijk aansprakelijk zijn.

Het hof oordeelt dat in deze zaak niet kan worden gezegd dat de executeur een onderzoeksplicht had naar deze specifieke schuld. Er waren geen signalen of omstandigheden waaruit bleek dat hij rekening had moeten houden met een verborgen vordering. Daarom kan hem persoonlijk geen verwijt worden gemaakt.

In de woorden van het hof (r.o. 3.4): de executeur handelde niet onzorgvuldig door de schuld niet te voldoen voordat hij de nalatenschap aan de erfgenamen ter beschikking stelde.

Een opluchting voor de executeur, maar geen vrijbrief

De executeur komt in deze zaak met de schrik vrij. Maar deze uitspraak laat ook zien dat de rol van executeur geen formaliteit is. Je moet actief inventariseren, vragen stellen, documenten doornemen en soms dieper graven.
Onder bepaalde omstandigheden mag en moet zelfs van een executeur worden verwacht dat hij extra onderzoek doet. Bijvoorbeeld wanneer er signalen zijn dat niet alle schulden op tafel liggen, of wanneer erfgenamen of derden informatie aandragen die verder onderzoek rechtvaardigt.

Wat betekent dit voor jou als executeur?

Het aanvaarden van een executeursrol betekent verantwoordelijkheid en soms ook risico’s. Om problemen te voorkomen:

• Vraag actief naar eventuele schulden, ook bij nabestaanden of anderen die de overledene goed kenden.
• Controleer bankafschriften, administratie en correspondentie zorgvuldig.
• Leg vast welke stappen je hebt gezet, zodat je kunt aantonen dat je zorgvuldig hebt gehandeld.
• Twijfel je? Vraag advies. Een telefoontje kan je veel ellende schelen.

Loop jij als executeur tegen ingewikkelde situaties aan, of wil je zeker weten dat je geen risico loopt op persoonlijke aansprakelijkheid? Neem dan gerust contact op met onze advocaten erfrecht.

[1] ECLI:NL:GHAMS:2025:20, Gerechtshof Amsterdam, 7 januari 2025